Szkoła Podstawowa im. Ignacego Solarza w Gaci


Menu główne

Szkoła
Dane szkoły
Historia - dzieje szkoły w Gaci
Nauczyciele
Kalendarz roku szkolnego 2021/22
Aktualności
Zajęcia pozalekcyjne
Dla rodziców
Konkursy
Nasze osiągnięcia
Biblioteka szkolna
Pedagog
Szkoła Podstawowa
Patron
Klasy
Plan lekcji
Programy nauczania
Podręczniki szkolne
Wymagania programowe
Lektury
Gimnazjum
Patron

Dzieje szkoły w Gaci opracowane w oparciu o kroniki szkolne prowadzone od 1863 r.



    W 1863 r. wybudowana została w gminie Gać szkoła parafialna. Powstała ona dzięki staraniom ks. Leona Zielińskiego i nadzorcy szkółek ludowych Wojciecha Woźniaka. Budynek szkolny był drewniany, kryty słomą. Nauka została rozpoczęta nabożeństwem 1.12.1863 r. Pierwszym nauczycielem, a zarazem organistą i pisarzem gminnym był Tomasz Skwarczyński.

Pierwsza strona kroniki z 1863 r.


29.05.1875 r. rozporzadzeniem Wysokiej C. K. Rady Szkolnej Krajowej szkoła została przekształcona na szkołę filialną i dołączona do szkoły w Markowej. Aż do 1877 roku szkoła uznana była za szkołę filialną szkoły etatowej w Markowej, kiedy to Rada Szkolna Krajowa podniosła szkołę do rzędu szkół etatowych.
Do chwili utworzenia 2-klasowej szkoły obowiązki pełnili w latach 1863 - 1897 kolejno:
  • Tomasz Skwarczyński
  • Michał Władysław Jemioła
  • Antoni Folwarciny
  • Piotr Dobrowolski
  • Henryka Gawlikowska
  • Ludwik Leja
  • Jan Marek
  • Wincenty Skarczyński
  • Hipolit Turek
  • Kasper Kłonka
  • Jakub Kula.
    W 1890 r. na posiedzeniu miejscowej Rady Szkolnej podjeto decyzję o rozpoczęciu wiosną 1891 r. budowy nowego budynku szkolnego. Niestety Okręgowa Rada Szkolna zakazała budowy budynku ze względu na zbyt niskie położenie terenu. Sprawa ciągnęła się aż do roku 1896, kiedy zakupiono od Szymona i Marianny Dzień zagrodę połozoną mniej więcej w środku wsi o powierzchni 1386 sążni kwadratowych. Kosztorys budowy nowego budynku wynosił 6137 zł. Nowy budynek oddano do użytku 24.10.1898 r. Aktu poświęcenia budynku dokonał miejscowy proboszcz ks. kanonik Marcin Sanakowski dnia 4.12.1898 r. Zachęcił on rodziców do regularnego posyłania swych dzieci do szkoły.
9.05.1898 r. Rada Szkolna przekształciła tutejszą 1-klasową szkołę w 2-klasową. Rozpisano konkurs na kierownika szkoły, którym został Jakub Kula. Sprawował tę funkcję do 1908 r., kiedy kierownikiem został Józef Ćwikła.
Tutejsza szkoła żywo włączyła się w organizowanie uroczystości z okazji świąt narodowych.
  1. Uroczystość 50-lecia wstąpienia na tron cesarza Franciszka Józefa - 2.12.1898 r.
  2. "Obchód Mickiewiczowski" w setną rocznicę urodzin Adama Mickiewicza - 30.05.1898 r.
  3. 500 rocznica odnowienia Akademii Jagiellińskiej - 7.06.1900 r.
  4. 50-lecie kapłaństwa Ojca św. Piusa X - 1908 r..
  5. 60-lecie wstąpienia na tron cesarza Franciszka Józefa - 1908 r..

W sierpniu 1914 r. zawierucha wojenna ogarnęła nasz kraj. 22.09.1914 r. wojska rosyjskie wkroczyły do Gaci i rozlokowały się w budynku szkolnym. Zniszczona została część majątku szkolnego. Lekcje nie odbywały się. Władze rosyjskie planowały wprowadzenie do szkół języka rosyjskiego i kursów tego języka dla tutejszych nauczycieli. Kursy te nie doszły jednak do skutku na odmowę uczących.
10.05.1915 r. weszły do Gaci wojska pruskie. Od sierpnia została rozpoczęta nauka szkolna na rok szkolny 1915/16. Zapisanych do szkoły było 254 dzieci. W latach 1916-1918 nauka odbywała się bez zakłóceń. Uczono w 4 salach, z tego 2 izby mieściły się w nowym budynku gminnym.
1.12.1924 r. Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego przeorganizowało szkołę na 5-klasową.
15.11.1937 r. przemianowano 6-klasową szkołę publiczną w Gaci na publiczną szkołę powszechną stopnia III.

    W 1938 r. zorganizowano 7 klasę. Normalny tok pracy został zakłócony wybuchem II wojny światowej. Rozporządzeniem ministra W.R. i O.P. rozpoczęcie nauki zostało odroczone z 4 na 11 września 1939 r. W wyniku zarządzenia nowych władz szkolnych niemieckich naukę rozpoczęto dopiero 24.10.1939 r. Władze niemieckie usunęły ze szkoły naukę historii i geografii, nakazały usunąć z biblioteki szkolnej wszystkie podręczniki i książki, a podstawą nauczania miało być wydane przez okupanta czasopismi dla młodzieży "Ster". Pod koniec roku szkolnego 1941/42 budynek szkolny był zajęty na kwatery wojskowe, wskutek czego trzeba było zawiesić naukę lub odbywać ją pod gołym niebem. Część grona uczyła tajnie przedmiotów zakazanych i używała dawnych polskich podręczników. W roku szkolnym 1942/43 istniał przy tutejszej szkole tajny komplet gimnazjalny.
O świcie 14 lipca 1943 r. Niemcy dokonali pacyfikacji wsi. Wszystkich mężczyzn spędzili do szkoły, czterech z nich rozstrzelali. Ich mogiła mieści się przed szkołą.

    W roku szkolnym 1944/45 szkołę uruchomiono. Przywrócono w pełni polskie programy i podręczniki. W 1946 r. wyremontowano pożydowski dom znajdujący się przy szkole dla pomieszczenia w nim 2 izb klasowych. W roku szkolnym 1946/47 szkoła została przemianowana na 8-klasową. Nauka odbywała się na dwie zmiany. Jednak już w roku szkolnym 1948/49 w myśl nowej reformy szkolnej zlikwidowano klasę VIII. Nauka odbywała się w trzech budynkach, z których jeden tzw. "Janklówka" nie nadawał się do prowadzenia zajęć.
W styczniu 1951 r. w związku z likwidacją Uniwersytetu Ludowego w Gaci, przydzielono tutejszej szkole budynek wraz z ogrodem, nauka odbywała się w dwóch budynkach. Kierownikiem szkoły jest Stanisław Lorenc.



W 1958 r. rozpoczeto budowę nowej szkoły. Ludność składała się po 50 zł od numeru i dała wkład w postaci robocizny. Wznoszenie murów rozpoczęto w czerwcu, 14 września wmurowano akt erekcyjny w mury budującej się szkoły.
W 1959 r. szkoła nasza nie jest już zbiorczą, ponieważ w Białobokach utworzono kl. VII.
13.02.1960 r. oddano do użytku budynek nowej szkoły.
29.06.1960 r. nadano szkole imię Ignacego Solarza. Odsłonięcia tablicy pamiątkowej dokonał wicepremier Stefan Ignar.
9.05.1966 r. odbyła się uroczystość oddania pod opiekę młodzieży szkolnej pomnika męczeństwa z wręczeniem dyplomu dla szkoły. W październiku 1966 r. w budynku szkolnym odbył się kapitalny remont - został otynkowany.
W listopadzie 1972 r. odchodzi na emeryturę Stanisław Lorenc. Dyrektorem zostaje Krystyna Narewska.
W roku szkolnym 1973/74 przeniesiono uczniów kl.V - VIII z Białobok do Gaci i klasę VIII z Ostrowa do Gaci. Pani dyr. Narewskiej udało się uzyskać dwie sale w budynku byłego Uniwersytetu Ludowego od Towarzystwa Miłośników Ziemi Przeworskiej, gdzie uczyły się kl. I - III. W październiku 1973 r. szkoła otrzymuje oficjalną nazwę Zbiorczej Szkoły Gminnej im. Ignacego Solarza w Gaci.
27.08.1979 r. odchodzi dyr. Narewska, stanowisko to obejmuje p. Tadeusz Pietruszka. W 1981 r. dyr. Pietruszka dokonuje zmian gospodarczych. Przebudowuje budynek szkolny. Zabudowane zostały miejsca pod balkonem i balkon. Szkoła zyskuje dodatkowe pomieszczenia: gabinet dyrektora, bibliotekę, szatnie.
W sierpniu 1983 r. odchodzi dyr. T. Pietruszka, na jego miejsce powołany zostaje p. Edward Pikuła.
W 1985 r. dyrektorem szkoły zostaje p. mgr Wanda Fołta. W 1986 r. rozpoczęto generalny remont starego budynku przedszkola i budowę hali sportowej, połączonej z budynkiem szkolnym przewiązką.
W roku szkolnym 1990/91 do szkół powraca nauka religii.

                (Materiał opracowały według kroniki szkolnej mgr Bożena Lasek i mgr Dorota Winter)


Jesienią 1992 roku do użytku zostają oddane dwie klasopracownie w nowej części budynku - pracownia historyczna i polonistyczna.
W lipcu 1993 roku Szkoła Podstawowa w Gaci bierze aktywny udział w przygotowaniu uroczystości z okazji 50-lecia pacyfikacji wsi Gać.
W kwietniu 1997 roku zakupiono komputery i urządzono pracownię komputerową. W roku szkolnym 1997/98 w szkole został wprowadzony nowy przedmiot - informatyka.
    W 1999 r. wprowadzono reformę oświaty, 8-klasową szkołę podstawową przeorganizowano w szkołę 6-klasową. Dyrektorem Szkoły Podstawowej zostaje p. mgr Sabina Zardzewiały. W utworzonym Gimnazjum stanowisko dyrektora obejmuje p. mgr Grażyna Pieniążek.
Nowo utworzone Gimnazjum zajmuje kilka klas dotychczasowej podstawówki. 15 września 2002 r. gimnazjum nadano imię ks. Bronisława Markiewicza. W Kościele Parafialnym odbyła się uroczysta Msza Święta z poświeceniem sztandaru szkoły. Dalsze uroczystosci trwały w Domu Kultury w Gaci - przedstawienie uczniów gimnazjum o księdzu Bronisławie Markiewiczu, fragment dramatu pt. "Bój bezkrwawy" ks. Br. Markiewicza w wykonaniu byłych i obecnych nauczycieli i mieszkańców wsi, wystawa poświęcona patronowi.
15 września 2003 roku - Święto Szkoły: uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej, wbijanie gwoździ w drzewiec sztandaru.
15 września 2004 roku - uroczysty apel w szkole pod tablicą pamiatkową, wspólny wyjazd całej szkoły do Miejsca Piastowego na Mszę Świętą, złożenie tablicy pamiątkowej przed sarkofagiem ks. Br. Markiewicza.
19 czerwca 2005 roku grupa młodzieży gimnazjum wyjeźdża do Warszawy na Mszę Świętą beatyfikacyjną - ksiądz Bronisław Markiewicz zostaje ogłoszony błogosławionym.

    W 2007 r. utworzono w Gaci Zespół Szkół, w skład którego weszła Szkoła Podstawowa z oddziałem 6-latków i Gimnazjum. Dyrektorem Zespołu Szkół zostaje p. mgr Małgorzata Płoskoń.